De juiste elektromotor voor een pompsysteem: minder energie, minder onderhoud en een langere levensduur

Het hoogste rendement bereik je niet met alleen een efficiënte elektromotor, maar met een goed afgestemde combinatie van pomp, elektromotor en frequentieregelaar. Juist die afstemming bepaalt hoeveel energie een installatie uiteindelijk verbruikt.

Waterschappen en pompbouwers kijken vooruit. Installaties moeten energiezuiniger draaien, langer meegaan en minder onderhoud vragen. Met duizenden pompen en gemalen die dag en nacht draaien, telt elke procent rendement.

Daarom verschuift de aandacht in de praktijk naar twee dingen: de juiste elektromotor en slimme toerentalregeling.

De stille winst in pompsystemen: de juiste elektromotor

Een motor die je goed selecteert op het werkpunt van de pomp, draait efficiënter en gaat langer mee. Niet te groot kiezen, want een motor die ver onder zijn nominale belasting draait werkt minder efficiënt. Maar ook niet te krap, want dat kan leiden tot extra warmte en slijtage.

Combineer je dat met een frequentieregelaar op de motor, dan regel je het toerental precies op wat het proces vraagt. De pomp levert alleen het debiet of de druk die nodig is. Dat scheelt energie en verlaagt mechanische belasting.

De Europese elektromotoren van Cantoni Motor sluiten hier goed op aan. Ze staan bekend om hun hoge rendement en zeer hoge cosinus phi. Bovendien zijn ze naadloos aanpasbaar en snel leverbaar, met 20.000 elektromotoren op voorraad in Nederland.

Bij pompen en gemalen speelt ook nog iets anders: vocht en corrosie. Motoren staan veelal continu buiten of in een vochtige omgeving. Met Kolmer Top Coating die dwars door de laklaag heen verankert aan de motorbehuizing voorkom je roest en bladderen, ook als de lak beschadigt. In de praktijk betekent dat motoren die jaren langer blijven draaien.

Het resultaat: minder energieverbruik, minder onderhoud en een lagere total cost of ownership.

Voorbeelden lees je in watermanagement magazine H2O: Duurzame elektromotoren voor pompen en gemalen

Een praktische checklist

Waar let je op bij het kiezen van een elektromotor voor een pomp?

1. Vermogen (kW)
2. Toerental (2-, 4-, 6- of 8-polig)
3. Werkpunt van de pomp
4. Rendementsklasse (IE3 of IE4)
5. Cosinus phi
6. IP-beschermingsklasse
7. Omgeving (vocht, zout, chemicaliën)
8. Bedrijf met frequentieregelaar
9. Montagevorm (B3, B5, B35)
10. Eventuele ATEX-uitvoering

Veelgemaakte fouten bij pompmotoren

1. Een te groot motorvermogen kiezen.
2. Geen rekening houden met deellast.
3. Een frequentieregelaar toepassen zonder geschikte motor.
4. Corrosiebescherming vergeten.
5. Alleen naar aanschafprijs kijken.

Concrete praktijkvoorbeelden

1. rioolgemaal
2. drinkwaterpomp
3. afvalwaterinstallatie
4. proceswater
5. irrigatie
6. offshore pompen

Uitleg cosinus phi bij elektromotoren

Cosinus phi (ϕ) bij elektromotoren geeft aan hoe zorgvuldig de motor met stroom omgaat. Het is de verhouding tussen de elektriciteit die de motor daadwerkelijk gebruikt en de totale elektriciteit dat de motor ontvangt

Een hogere cosinus phi betekent een efficiëntere motor, dus lagere energiekosten. Deze factor wordt vaak uitgelegd aan de hand van een glas bier.

Veelgestelde vragen bij het kiezen van een elektromotor voor een pomp

Welke elektromotor is geschikt voor een pomp?

Dat hangt af van de toepassing. Het juiste motorvermogen, toerental en de belasting van de pomp bepalen samen welke elektromotor het beste past. Een te grote motor draait vaak minder efficiënt, terwijl een te kleine motor overbelast kan raken. Ook de omgeving speelt een belangrijke rol. Staat de pomp buiten, in een vochtige ruimte of in een corrosieve omgeving? Dan zijn de juiste beschermingsklasse en coating minstens zo belangrijk als het vermogen. Door de elektromotor af te stemmen op het werkpunt van de pomp haal je het hoogste rendement en verleng je de levensduur van de complete installatie.

Waarom is een frequentieregelaar energiezuiniger?

Een pomp hoeft lang niet altijd op volle snelheid te draaien. Met een frequentieregelaar stem je het toerental af op de actuele behoefte. De pomp levert precies de juiste hoeveelheid water of druk, zonder onnodig energie te verbruiken. Dat verlaagt niet alleen het energieverbruik, maar vermindert ook de mechanische belasting van de pomp, koppeling en elektromotor. Het resultaat is een efficiëntere installatie met minder slijtage en lagere onderhoudskosten.

Wat is het verschil tussen IE3 en IE4?

IE3 en IE4 geven de energie-efficiëntie van een elektromotor aan. Een IE4 elektromotor heeft een hoger rendement dan een vergelijkbare IE3 uitvoering. Daardoor gaat er minder elektrische energie verloren in de vorm van warmte. Vooral bij pompen die veel draaiuren maken, kan dat een flinke energiebesparing opleveren. Welke uitvoering de beste keuze is, hangt af van de toepassing, het aantal bedrijfsuren en de terugverdientijd.

Vuistregel. Draait de pomp maar een paar uur per dag, dan is IE3 vaak voldoende. Draait de installatie dag en nacht door, zoals bij een rioolgemaal of drinkwaterpomp, dan verdien je een IE4 motor sneller terug door het lagere energieverbruik.

Hoe voorkom je corrosie bij elektromotoren?

Vocht, zout, chemicaliën en wisselende weersomstandigheden kunnen een elektromotor flink aantasten. Daarom is een goede corrosiebescherming belangrijk, zeker bij pompen en gemalen die continu buiten of in vochtige ruimtes draaien. Met Kolmer Top Coating hecht de coating zich niet alleen aan de laklaag, maar verankert deze zich ook dwars door de laklaag heen aan de motorbehuizing. Daardoor blijft de bescherming behouden, ook wanneer de lak beschadigt. Dat voorkomt roestvorming en verlengt de levensduur van de elektromotor met minimaal een factor 4.

Welke IP-klasse is geschikt voor een pompinstallatie?

De juiste IP-klasse hangt af van de omgeving waarin de elektromotor draait. In droge binnenruimtes is vaak een lagere beschermingsklasse voldoende. Voor buitenopstellingen of vochtige omgevingen, zoals pompkelders en gemalen, wordt meestal gekozen voor IP55 of hoger. Komt de motor in aanraking met veel water, stof of intensieve reiniging, dan kan een hogere IP-klasse wenselijk zijn. Door de juiste bescherming te kiezen, voorkom je storingen en verleng je de levensduur van de motor.

Hoe bepaal je het juiste motorvermogen?

Het juiste motorvermogen bepaal je op basis van de belasting van de pomp. Daarbij spelen onder andere het benodigde debiet, de opvoerhoogte, het toerental en de bedrijfsomstandigheden een rol. Een te groot motorvermogen lijkt misschien een veilige keuze, maar leidt vaak tot een lager rendement. Een te kleine motor kan juist overbelast raken. Door de elektromotor zorgvuldig af te stemmen op de pomp en de toepassing, behaal je het hoogste rendement en voorkom je onnodige slijtage.

Waarom is cosinus phi belangrijk bij elektromotoren voor pompinstallaties en gemalen?

Cosinus phi geeft aan hoe efficiënt een elektromotor elektrische energie benut. Hoe hoger de cosinus phi, hoe minder blindvermogen uit het elektriciteitsnet nodig is om hetzelfde vermogen te leveren. Dat zorgt voor een efficiëntere installatie en draagt bij aan lagere energiekosten, vooral bij grotere pompsystemen en installaties met veel draaiuren. De elektromotoren van Cantoni uit Polen staan bekend om hun hoge cosinus phi, waardoor ze niet alleen energiezuinig zijn, maar ook bijdragen aan een efficiënte elektrische installatie.

Snel een elektromotor nodig of advies?

Selecteer hier de elektromotor die je nodig hebt en download meteen tekeningen en specificaties. Stel eenvoudig zelf je elektromotor samen

Advies van onze engineers nodig: Klik op de button hieronder

Informatie geschreven door: Jan Bakker, Sr. Engineer en Productmanager bij Kolmer